جالیز، نسخه کشاورزان زهک برای روزهای کم‌آبی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «صدای‌ماشکید»، به نقل از «عصرهامون»، تداوم خشکسالی و کاهش منابع آبی، کشاورزان را بیش از گذشته به سمت تغییر الگوی کشت و انتخاب محصولات سازگارتر با شرایط کم‌آبی سوق داده است؛ رویکردی که باهدف حفظ زمین‌های کشاورزی، کاهش مصرف آب و تأمین درآمد خانوارهای روستایی دنبال می‌شود، در این میان، کشت محصولاتی با دوره رشد کوتاه‌تر و نیاز آبی کمتر، به یکی از راهکارهای موردتوجه برای ادامه فعالیت کشاورزی تبدیل شده است.
در این شرایط، جالیز یا «پشمک» پس از برداشت گندم و جو، در سطح قابل‌توجهی از اراضی زیر کشت رفته و بر اساس برآوردهای کارشناسی، میانگین عملکرد آن به حدود ۶ تن در هکتار می‌رسد. توسعه آبیاری نوین نیز در کنار این تغییر کشت، نقش مهمی در افزایش بهره‌وری داشته و استفاده از سامانه‌های قطره‌ای و تیپ، امکان تولید با منابع محدود آب را فراهم کرده است.
در شهرستان زهک، این تغییر الگوی کشت علاوه بر کمک به تداوم تولید در شرایط خشکسالی، زمینه رونق بازار و ایجاد اشتغال فصلی برای جوانان و بانوان را نیز فراهم کرده است؛ محصول تولیدی علاوه بر بازارهای محلی و شهرهای سیستان و بلوچستان، به استان‌های هم‌جوار از جمله خراسان جنوبی و خراسان رضوی نیز ارسال می‌شود.
تغییر الگوی کشت، تصمیمی برای بقا در خشکسالی
علی‌اکبر رخشانی، یکی از کشاورزان باسابقه شهرستان زهک، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: باتوجه‌به تداوم خشکسالی و کاهش شدید منابع آبی، ادامه کشت محصولاتی مانند گندم و جو دیگر برای ما صرفه اقتصادی نداشت، به همین دلیل ناچار شدیم به سمت کشت‌های جایگزین از جمله خربزه نارس (پشمک) حرکت کنیم.
وی افزود: این محصول علاوه بر اینکه دوره رشد کوتاه‌تری دارد، در مقایسه با بسیاری از محصولات، نیاز آبی کمتری داشته و از نظر بازار فروش نیز شرایط بهتری برای کشاورزان فراهم کرده است.
صرفه‌جویی در مصرف آب با آبیاری نوین
این کشاورز با اشاره به نقش روش‌های نوین آبیاری تصریح کرد: استفاده از سیستم‌های آبیاری تیپ و قطره‌ای باعث شده مصرف آب به شکل محسوسی کاهش یابد و بتوانیم با منابع محدود موجود، سطح زیر کشت را حفظ کنیم.
رخشانی ادامه داد: اگر این روش‌ها اجرا نمی‌شد، بخش قابل‌توجهی از اراضی کشاورزی عملاً از چرخه تولید خارج می‌شد.
بهبود درآمد و رونق اشتغال فصلی
وی در ادامه خاطرنشان کرد: کشت پشمک در کنار کاهش هزینه‌های تولید، موجب افزایش نسبی درآمد کشاورزان شده و در فصل برداشت نیز زمینه اشتغال موقت برای بسیاری از جوانان و بانوان روستایی را فراهم کرده است.
این کشاورز در پایان تأکید کرد: تداوم این روند نیازمند حمایت در حوزه تأمین نهاده‌ها و ساماندهی بازار فروش است تا کشاورزان بتوانند با اطمینان بیشتری به سمت تغییر الگوی کشت حرکت کنند.
.jpg)
تغییر الگوی کشت در پی خشکسالی
محمد لکزایی مدیر جهاد کشاورزی زهک در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون» بیان کرد: ۹۰۰ هکتار از اراضی شهرستان زهک به کشت خربزه نارس (پشمک) اختصاص‌یافته است.
وی با اشاره به پیش‌بینی برداشت بالغ بر ۵ هزار تن از این محصول افزود: کشت خربزه نارس علاوه بر افزایش تولید، موجب رونق چرخه اقتصادی کشاورزان منطقه خواهد شد.
لکزایی گفت: در پی تداوم پدیده خشکسالی و کاهش نزولات جوی در سیستان، کشاورزان شهرستان زهک با تغییر هوشمندانه الگوی کشت، اراضی خود را بلافاصله پس از برداشت غلات (گندم و جو) به کشت پشمک اختصاص دادند که بر اساس برآوردهای کارشناسی، میانگین عملکرد این محصول در هر هکتار به حدود ۶ تن می‌رسد.
پیش‌بینی تولید و تأثیر اقتصادی محصول
وی افزود: براین‌اساس، پیش‌بینی می‌شود در پایان فصل برداشت بیش از ۵ هزار تن محصول پشمک روانه بازار مصرف شود که این حجم تولید، گردش مالی بسیار مناسبی را به اقتصاد خانوارهای روستایی تزریق خواهد کرد.
نقش آبیاری نوین در افزایش بهره‌وری
مدیر جهاد کشاورزی زهک با تأکید بر نقش مدیریت مصرف آب در دستیابی به این راندمان تولید، تصریح کرد: با ترویج روش‌های نوین آبیاری، هم‌اکنون بیش از ۷۰ درصد از این ۹۰۰ هکتار به سامانه‌های آبیاری تحت‌فشار (قطره‌ای و تیپ) مجهز شده است که توانسته علاوه بر کاهش چشمگیر مصرف آب، بهره‌وری هر قطره آب را به حداکثر برساند.
بازار فروش و ایجاد اشتغال فصلی
لکزایی در پایان خاطرنشان کرد: این محصول علاوه بر تأمین نیاز بازار محلی و شهرهای استان سیستان و بلوچستان، به استان‌های هم‌جوار از جمله خراسان جنوبی و خراسان رضوی نیز صادر می‌شود که این چرخه تجاری، اشتغال فصلی مناسبی برای صدها نفر از جوانان و بانوان منطقه ایجاد کرده و مانع مهاجرت‌های فصلی شده است.
تداوم خشکسالی و کاهش منابع آبی، تغییر الگوی کشت را به ضرورتی جدی برای حفظ کشاورزی و معیشت روستایی تبدیل کرده است. روی‌آوردن به محصولاتی با دوره رشد کوتاه‌تر و نیاز آبی کمتر، در کنار استفاده از روش‌های نوین آبیاری، می‌تواند ضمن کاهش مصرف آب، بهره‌وری تولید را افزایش داده و از خروج اراضی کشاورزی از چرخه تولید جلوگیری کند.
پشمک در زهک نمونه‌ای از این سازگاری با شرایط کم‌آبی است که علاوه بر حفظ فعالیت کشاورزی، زمینه افزایش درآمد و ایجاد اشتغال فصلی برای بخشی از جامعه محلی را فراهم کرده است. تداوم این روند، نیازمند حمایت از کشاورزان در زمینه تأمین نهاده‌ها، توسعه آبیاری نوین و ساماندهی بازار فروش است تا تغییر الگوی کشت بتواند به راهکاری پایدار برای مقابله با پیامدهای خشکسالی تبدیل شود.
انتهای خبر/
ارسال دیدگاه
انتشار یافته : 0