ابوریحان بیرونی، نماد پیوند دانش و فرهنگ ایرانی

مصطفی سالاری در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «صدای‌ماشکید»، به مناسبت سیزدهم شهریور، سالروز بزرگداشت ابوریحان بیرونی، یکی از برجسته‌ترین چهره‌های علمی و فرهنگی ایران، با اشاره به جایگاه این دانشمند نام‌آور در تاریخ تمدن ایران، ابوریحان بیرونی را نمونه‌ای کم‌نظیر از پیوند دانش، فرهنگ، اندیشه و حقیقت‌جویی دانست.

وی افزود: ابوریحان بیرونی تنها یک دانشمند در یک حوزه مشخص نبود، بلکه ذهنی جست‌وجوگر داشت که مرزهای میان علوم مختلف را درنوردیده بود؛ از نجوم و ریاضیات گرفته تا تاریخ، جغرافیا، فرهنگ، زبان و شناخت تمدن‌های گوناگون. همین گستردگی نگاه سبب شده است نام او پس از گذشت قرن‌ها همچنان در شمار درخشان‌ترین نام‌های تاریخ علم قرار داشته باشد.

سالاری ادامه داد: آنچه شخصیت ابوریحان را برای ما اهمیت بیشتری می‌بخشد، صرفاً حجم گسترده آثار و دستاوردهای علمی او نیست؛ بلکه شیوه مواجهه او با جهان و انسان است. بیرونی با نگاهی دقیق، پژوهشگرانه و دور از تعصب، فرهنگ‌ها و باورهای مختلف را مطالعه می‌کرد و تلاش داشت واقعیت را بر پایه مشاهده، سنجش و استدلال بشناسد.

ابوریحان بیرونی؛ نابغه‌ای فراتر از مرزهای دانش
وی با اشاره به آثار ماندگار ابوریحان بیرونی ادامه داد: کتاب‌هایی همچون «آثارالباقیه» نشان می‌دهد که این دانشمند بزرگ، تنها در پی کشف قوانین طبیعت نبود، بلکه به حافظه تاریخی ملت‌ها، آیین‌ها، گاه‌شماری‌ها و میراث فرهنگی آنان نیز توجهی عمیق داشت. از همین منظر، آثار او برای حوزه ادبیات و مطالعات فرهنگی نیز ارزش فراوانی دارد.

عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی زاهدان تصریح کرد: یکی از ویژگی‌های برجسته ابوریحان، ثبت و انتقال دانش برای نسل‌های پس از خود بود. او به خوبی دریافته بود که علم زمانی ماندگار می‌شود که به زبان و نوشتار سپرده شود و از همین رو، میراث مکتوب او امروز همچون پلی میان گذشته و جهان معاصر عمل می‌کند.

وی همچنین با اشاره به پژوهش‌های ابوریحان در حوزه نجوم گفت: گزارش‌هایی از رصد خورشیدگرفتگی و همکاری علمی او با ابوالوفای بوزجانی نشان می‌دهد که دانش در آن روزگار نیز بر پایه مشاهده، محاسبه و گفتگوی علمی پیش می‌رفت. این رویکرد، تصویری روشن از روحیه علمی و حقیقت‌جوی ابوریحان ارائه می‌دهد.

ابوریحان بیرونی؛ میراث‌دار خرد و جست‌وجوی حقیقت
سالاری خاطرنشان کرد: جایگاه ابوریحان بیرونی در تاریخ علم، تنها متعلق به ایران یا جهان اسلام نیست؛ او بخشی از میراث علمی بشریت است. اهمیت او در این است که نشان داد کنجکاوی علمی، مطالعه فرهنگ‌ها و جست‌وجوی حقیقت می‌تواند مرزهای جغرافیایی و تاریخی را پشت سر بگذارد.

وی در پایان گفت: بزرگداشت ابوریحان بیرونی در حقیقت بزرگداشت اندیشه، پرسشگری، خردورزی و فرهنگ مطالعه است؛ شخصیتی که قرن‌ها پیش به ما آموخت شناخت جهان، بدون شناخت انسان و فرهنگ او کامل نخواهد بود. بازشناسی چنین چهره‌هایی برای نسل امروز می‌تواند انگیزه‌ای برای بازگشت به هویت علمی و فرهنگی و تقویت روحیه پژوهش و دانایی در جامعه باشد.

انتهای خبر/