کرامت انسانی، سنگ‌بنای حقوق بشر اسلامی

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «صدای‌ماشکید»، به نقل از «عصرهامون»، ۱۴ مردادماه، روز «حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی»، فرصتی برای بازخوانی جایگاه انسان در اندیشه اسلامی و تأکید بر ضرورت صیانت از حقوق و شأن ذاتی اوست؛ رویکردی که عدالت، آزادی مسئولانه، مسئولیت‌پذیری و احترام به حقوق متقابل را از ارکان اساسی جامعه انسانی می‌داند.

در این نگاه، پاسداشت کرامت انسان تنها یک شعار نیست، بلکه مبنایی برای تحقق عدالت، مقابله با تبعیض و تقویت همبستگی و احترام متقابل در جامعه به شمار می‌رود.

حقوق بشر اسلامی؛ تجلی کرامت ذاتی انسان
حجت‌الاسلام‌والمسلمین اسدالله محمدزهی استاد دانشگاه سراوان در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با گرامیداشت روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی، بیان کرد: در اندیشه اسلامی، کرامت انسان یک اصل بنیادین و غیرقابل‌خدشه است و خداوند متعال انسان را فارغ از نژاد، قومیت، زبان و جایگاه اجتماعی، موجودی دارای منزلت و شایسته احترام آفریده است.

وی افزود: حقوق بشر در مکتب اسلام صرفاً مجموعه‌ای از قوانین و مقررات نیست، بلکه ریشه در آموزه‌های وحیانی و ارزش‌های الهی دارد و بر پایه عدالت، مسئولیت‌پذیری، اخلاق و حفظ حقوق دیگران استوار است. از این منظر، حقوق انسان‌ها با تکالیف آنان پیوند خورده و تحقق جامعه‌ای سالم در گرو رعایت هم‌زمان این دو اصل خواهد بود.

استاد دانشگاه سراوان با اشاره به تفاوت نگاه اسلامی با برخی رویکردهای رایج در جهان نسبت به حقوق بشر، تصریح کرد: حقوق بشر اسلامی، ضمن تأکید بر آزادی‌های مشروع، از کرامت انسان در برابر تبعیض، ظلم، تحقیر و تجاوز به حقوق افراد دفاع می‌کند و اجازه نمی‌دهد حقوق ملت‌ها تحت‌تأثیر منافع سیاسی و استانداردهای دوگانه قرار گیرد.

محمدزهی ادامه داد: امروز بیش از هر زمان دیگری، جهان نیازمند بازگشت به ارزش‌های اصیل انسانی، گفت‌وگو، عدالت و احترام متقابل است؛ زیرا بسیاری از بحران‌های کنونی نتیجه فاصله‌گرفتن از اخلاق، معنویت و اصول واقعی حقوق بشر است.

وی خاطرنشان کرد: روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی فرصتی ارزشمند برای تبیین ظرفیت‌های مکتب اسلام در دفاع از حقوق انسان‌ها، تقویت همبستگی اجتماعی و ترویج فرهنگ احترام به کرامت انسانی است و نهادهای علمی، فرهنگی و رسانه‌ای باید در معرفی این آموزه‌های ارزشمند نقش‌آفرینی مؤثری داشته باشند.

استاد دانشگاه سراوان در پایان تأکید کرد: تحقق جامعه‌ای برخوردار از امنیت، عدالت و پیشرفت، در گرو پاسداشت کرامت انسان، رعایت حقوق شهروندی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و عمل به آموزه‌های متعالی اسلام است؛ آموزه‌هایی که همواره انسان را محور تعالی و آبادانی جامعه معرفی کرده‌اند.

حقوق بشر اسلامی نماد عدالت و کرامت انسانی
حسن جلالی استاد دانشگاه علوم قرآنی زابل در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با اشاره به نام‌گذاری ۱۴ مرداد به‌عنوان روز «حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی» بیان کرد: مبانی حقوق بشر در اسلام بر کرامت ذاتی انسان، عدالت، مسئولیت‌پذیری و ارزش‌های اخلاقی استوار بوده و تبیین این گفتمان می‌تواند زمینه‌ساز تقویت همکاری‌های کشورهای اسلامی و معرفی ظرفیت‌های تمدنی اسلام در عرصه حقوق بشر باشد.

جلالی ادامه داد: این مناسبت فرصت ارزشمندی برای تبیین مبانی حقوق بشر از منظر اسلام و معرفی ظرفیت‌های تمدنی جهان اسلام در حوزه صیانت از کرامت انسان است.

وی افزود: حقوق بشر در اندیشه اسلامی بر پایه کرامت ذاتی انسان، عدالت، مسئولیت‌پذیری، اخلاق و رعایت حقوق متقابل افراد و جوامع استوار است و این مبانی، جایگاه ویژه‌ای در آموزه‌های دینی دارد.

جلالی با بیان اینکه کشورهای اسلامی باید نقش فعال‌تری در تبیین دیدگاه‌های خود در حوزه حقوق بشر ایفا کنند، تصریح کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد اندیشمندان، نخبگان و مراکز علمی جهان اسلام با همکاری یکدیگر، مبانی حقوق بشر اسلامی را در عرصه‌های علمی، حقوقی و بین‌المللی تبیین و معرفی کنند.

وی ادامه داد: روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی، صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه نمادی از توجه به هویت فرهنگی و تمدنی جهان اسلام و تأکید بر حفظ کرامت انسان، عدالت، آزادی مسئولانه و احترام به ارزش‌های انسانی است.

این فعال حقوقی خاطرنشان کرد: تقویت همکاری میان کشورهای اسلامی، توسعه گفتگوهای علمی، تبادل تجربیات و ارائه دیدگاه‌های حقوقی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی، می‌تواند زمینه‌ساز شناخت بهتر این گفتمان در سطح بین‌المللی باشد.

جلالی با اشاره به تحولات منطقه و جهان اظهار کرد: دفاع از کرامت انسان، حمایت از ملت‌های مظلوم، مقابله با تبعیض، خشونت و نقض حقوق انسان‌ها، از مهم‌ترین مسئولیت‌های جامعه جهانی است و کشورهای اسلامی نیز باید با هم‌افزایی و وحدت، نقش مؤثرتری در این زمینه ایفا کنند.

وی در پایان تأکید کرد: گرامی‌داشت روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی، فرصتی برای بازخوانی ارزش‌های اصیل اسلامی، تقویت همگرایی میان کشورهای اسلامی و ارائه تصویری واقع‌بینانه از نگاه اسلام به حقوق و کرامت انسان در عرصه بین‌المللی است.

روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی، یادآور ضرورت پاسداشت شأن و حقوق انسان‌ها در همه عرصه‌های اجتماعی است؛ گفتمانی که با تکیه بر عدالت، کرامت ذاتی، آزادی مسئولانه و مسئولیت‌پذیری، می‌تواند زمینه‌ساز جامعه‌ای عادلانه و اخلاق‌مدار باشد. تبیین این مبانی و تبدیل آن‌ها به رفتار و سیاست‌های عملی، گامی مؤثر در تقویت همبستگی اجتماعی و صیانت از حقوق انسان‌ها خواهد بود.

انتهای خبر/