برداشت گوجه‌فرنگی از ۵۵۰ گلخانه هیرمند؛

برداشتی که نبض کشاورزی هیرمند را زنده می‌کند

برداشت گوجه‌فرنگی از ۵۵۰ گلخانه کوچک شهرستان هیرمند، نماد رونق کشاورزی نوین در دل خشکسالی‌های پیاپی است؛ طرحی که اشتغال پایدار خانوادگی را در روستاهای منطقه به ثمر رسانده و امید تازه‌ای به زندگی کشاورزان بخشیده است.

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «صدای‌ماشکید»، در گرمای ملایم صبحگاهی هیرمند، رنگ قرمز گوجه‌فرنگی‌های رسیده، نقاط درخشانی در میان سازه‌های سبز و سفید گلخانه‌ها ایجاد کرده است. این روزها، همزمان با آغاز فصل برداشت، جنب و جوشی ویژه در سطح شهرستان حاکم است. کارگران مشغول چیدن محصولات هستند و سبدهای پر از گوجه‌فرنگی، یکی پس از دیگری، برای بسته‌بندی و ارسال به بازار آماده می‌شوند. این منظره پررونق، گویای داستان موفقیت و تحولی بزرگ در کشاورزی منطقه است؛ داستانی که ریشه در چالش‌های بزرگ دارد.

این صحنه، نمادی از تحولی است که در کشاورزی منطقه رخ داده است. شهرستان هیرمند، مانند بسیاری از نقاط سیستان و بلوچستان، سال‌هاست با چالش کمبود آب و کاهش شدید آب رودخانه هیرمند دست و پنجه نرم می‌کند. خشکسالی‌های پی در پی و کاهش نزولات جوی، زندگی و معیشت ساکنان این دیار را تحت تاثیر قرار داده بود. در چنین شرایطی، کشاورزی سنتی و وابسته به آب فراوان با تهدید جدی مواجه بود و آینده‌ای مبهم پیش روی کشاورزان قرار داشت. اما ظرف چند سال گذشته، چهره بخشی از اراضی این شهرستان تغییر کرده است و نوید بخش روزهای بهتری است.
گسترش گلخانه‌ها، به ویژه گلخانه‌های تولید گوجه‌فرنگی، راهبردی عملی برای بقا و توسعه بوده است. اکنون برداشت محصول از ۵۵۰ واحد گلخانه‌ای فعال در حال انجام است. این گلخانه‌ها عمدتاً از نوع کوچک‌مقیاس و صنعتی هستند که با هدف افزایش بهره‌وری آب و ایجاد اشتغال پایدار خانوادگی راه‌اندازی شدند. توسعه کشت‌های متراکم در شرایط خشکسالی، یکی از راهکارهای راهبردی مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان بود. در این روش، با مصرف حداقل آب، حداکثر محصول با کیفیت بالا تولید می‌شود و وابستگی به منابع آبی متغیر کاهش می‌یابد.

تحول کشاورزی هیرمند با توسعه کشت‌های گلخانه‌ای

حسین پودینه گلخانه دار هیرمندی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «صدای‌ماشکید»، گفت: سال گذشته اولین سال فعالیت ما بود. با وجود همه نگرانی‌ها درباره هزینه و تکنیک، نتیجه خوب بود. آب خیلی کمتری نسبت به کشت در فضای باز مصرف می‌شود و محصول چندبرابری داریم. همین امسال، برادرم هم به فکر احداث یک واحد است. این اظهارات نشان‌دهنده رضایت و امیدواری در میان پیشگامان این عرصه است. انگیزه‌ای که از یک واحد گلخانه‌ای به دیگران سرایت می‌کند و زنجیره‌ای از تولید و اشتغال را شکل می‌دهد. این خوداتکایی، رمز ماندگاری جوامع روستایی در مقابل مشکلات است.
فاطمه شهرکی گلخانه دار در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «صدای‌ماشکید»، گفت: من به همراه همسرم یک گلخانه کوچک خانوادگی را اداره می‌کنیم. قبل از این، شوهرم کار ثابتی نداشت و درآمدمان از کشت جالیز خیلی کم بود. حالا هم من و هم همسرم اینجا کار می‌کنیم. درآمدمان بهتر و ثابت‌تر شده. مهم‌تر از آن، احساس می‌کنیم برای آینده بچه‌هایمان کاری پایدار کرده‌ایم.

وی افزود: توسعه گلخانه‌ها به ایجاد اشتغال پایدار منجر شده است. این مدل خانوادگی، نه تنها اقتصاد خانوار را تقویت می‌کند، بلکه پیوندهای عاطفی و همکاری را در خانواده محکم‌تر می‌سازد و زنان را به عنوان نیروهای فعال و موثر در عرصه تولید به رسمیت می‌شناسد.

مهدی بارانی، کشاورز و گلخانه‌دار روستای شرکت چاه در گفتگو با خبرنگار ما، عنوان کرد: من ۸ هزار متر مربع گلخانه دارم که در آن انواع محصولات شامل خیار، گوجه و فلفل کشت می‌کنم.

وی افزود: در این مجتمع برای سه نفر به صورت مستقیم و برای پنج نفر به صورت غیرمستقیم اشتغال‌زایی کرده‌ام. این نشان‌دهنده نقش گلخانه‌های بزرگ‌مقیاس در ایجاد فرصت‌های شغلی متنوع در منطقه است. اینگونه واحدها، با ایجاد مشاغل مستقیم در زمینه کشت، برداشت و نگهداری و نیز مشاغل غیرمستقیم در حمل و نقل، بازاریابی و خدمات، چرخه اقتصادی محلی را به حرکت درمی‌آورند.

بهرام سارانی، خریدار عمده نیز در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «صدای‌ماشکید»، بیان کرد: کیفیت گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای هیرمند خوب است و به دلیل نزدیکی، هزینه حمل و نقل کمتر می‌شود. این تولیدات محلی، کمک بزرگی به تنظیم قیمت بازار در شهرهای اطراف کرده و وابستگی ما به محصولات وارداتی یا از مناطق دوردست را کم کرده است.

وی افزود: این امر علاوه بر صرفه‌جویی اقتصادی، باعث تازگی و سلامت بیشتر محصول رسیده به دست مصرف‌کننده نهایی می‌شود و امنیت غذایی منطقه را ارتقا می‌بخشد. خریداران با اطمینان از منبع تولید، محصولی سالم و باکیفیت را به بازار عرضه می‌کنند.

گلخانه‌های هیرمند؛ راهکار مقابله با خشکسالی و کم‌آبی

مهدی شادمان، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان هیرمند، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «صدای‌ماشکید»، با اشاره به شرایط سخت آبی منطقه بیان کرد: با توجه به محدودیت شدید منابع آبی و عدم آورد رودخانه هیرمند، توسعه کشت‌های گلخانه‌ای ضروری بود. این تنها راه برای تداوم فعالیت کشاورزی و حفظ جمعیت در مناطق روستایی محسوب می‌شد. این تصمیم بر اساس مطالعات کارشناسی و با در نظر گرفتن مزیت‌های نسبی منطقه گرفته شده است.

وی در مورد عملکرد این گلخانه‌ها افزود: میانگین عملکرد برداشت گوجه‌فرنگی در واحدهای گلخانه‌ای، با توجه به شرایط فنی و کیفیت مدیریت، رضایت‌بخش ارزیابی شده است. این موفقیت حاصل همکاری کشاورزان است.

شادمان گفت: بخش عمده محصول برداشت‌شده به مصرف بازارهای محلی و همجوار می‌رسد. این امر نقش مؤثری در تنظیم بازار و تأمین نیازهای منطقه دارد و از فشار بر شبکه‌های توزیع طولانی می‌کاهد.

مدیر جهاد کشاورزی هیرمند با تأکید بر جنبه اشتغال‌زایی پروژه ادامه داد: یکی از اهداف اصلی ما از ترویج گلخانه‌های کوچک و متوسط، ایجاد اشتغال پایدار خانوادگی بود. خوشبختانه شاهد تحقق این هدف هستیم. این طرح مانع از مهاجرت بی‌رویه جوانان به شهرها شده و امید را به روستاها بازگردانده است.
وی با نگاهی به آینده تصریح کرد: برنامه ما توسعه کمی و کیفی این گلخانه‌ها، تنوع‌بخشی به محصولات قابل کشت و نیز بهبود زنجیره تأمین و بازاررسانی است. آینده کشاورزی در مناطق کم‌آبی در گلخانه‌ها است. ما در حال بررسی امکان توسعه کشت محصولات باارزش و ارگانیک هستیم تا سهم بیشتری از بازارهای بزرگتر را نیز به دست آوریم.

شادمان در پایان خاطرنشان کرد: چشم‌انداز، نویدبخش تثبیت و گسترش این موفقیت در سال‌های آتی است. تجربه هیرمند می‌تواند الگویی عملی برای سایر مناطق مشابه باشد تا با تکیه بر نوآوری و مدیریت صحیح، بر چالش خشکسالی غلبه کنند.

توسعه گلخانه‌ها در هیرمند توانسته است معادله سخت خشکسالی و کم‌آبی را تغییر دهد. کشاورزی سنتی که در معرض نابودی بود، با ورود به عرصه کشت‌های گلخانه‌ای دوباره جان گرفته است.

انتهای خبر/