هیاتهای حسینی سیستانوبلوچستان، پیشگامان جهاد تبیین
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «صدایماشکید»، به نقل از «عصرهامون»، ماه محرم در سیستان و بلوچستان تنها یک مناسبت مذهبی نیست؛ بلکه جلوهای از همبستگی اجتماعی، مشارکت مردمی و پیوند عمیق اقوام و مذاهب با فرهنگ عاشوراست. هر سال با فرارسیدن این ایام، شهرها و روستاهای استان رنگوبوی حسینی به خود میگیرند و هزاران نفر از اقشار مختلف مردم در برگزاری آئینهای عزاداری مشارکت میکنند.
در سالهای اخیر، نقشآفرینی گروههای مردمی، هیاتهای مذهبی، مساجد، مواکب و فعالان فرهنگی در برگزاری برنامههای محرم بیش از گذشته پررنگ شده است. از اجتماعات بزرگ مردمی گرفته تا روضههای خانگی و برنامههای ویژه نوجوانان و بانوان، همگی نشان میدهد فرهنگ عاشورا همچنان یکی از مهمترین سرمایههای اجتماعی استان به شمار میرود.
حجتالاسلاموالمسلمین مصطفی جهانشاهی، مدیرکل سازمان تبلیغات اسلامی سیستان و بلوچستان، در گفتگویی تفصیلی با خبرنگار فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، ضمن تشریح برنامههای محرم ۱۴۴۸ هجری قمری، از افزایش تعداد هیاتهای مذهبی، توسعه فعالیتهای فرهنگی در مناطق کمبرخوردار، حضور گسترده مبلغان دینی و نقش محوری جوانان در برگزاری آئینهای عزاداری سخن گفت و بر مردمیسازی هرچه بیشتر این حرکت عظیم فرهنگی تأکید کرده است.
بسیاری از افراد خیر و توانمند از نظر مالی علاقهمند به فعالیتهای فرهنگی و مذهبی هستند اما شاید هنوز مسیر ورود به این عرصهها را نمیشناسند یا نسبت بهضرورت آن اقناع نشدهاند. سازمان تبلیغات اسلامی برای جذب و هدایت این ظرفیتها چه برنامهای دارد؟
یکی از مأموریتهای اصلی سازمان تبلیغات اسلامی، تقویت جریانهای مردمی و ارائه الگوهای موفق فعالیت فرهنگی است. ما تلاش میکنیم افرادی که ظرفیت انجام کارهای خیر، فرهنگی و اجتماعی دارند را شناسایی کنیم، برای آنها انگیزه ایجاد کنیم، مسیر را تسهیل کرده و نمونههای موفق را معرفی کنیم.
یکی از نمونههای موفق در این زمینه، «مهمانی غدیر» است. امسال برخلاف برخی سالهای گذشته، نقش ما بیشتر در حوزه تسهیلگری و پشتیبانی بود و اجرای برنامه به طور کامل توسط مجموعههای مردمی انجام شد. در ۳ مسیر مختلف، ۳ جریان مردمی مستقل مسئولیت برگزاری برنامهها را برعهده گرفتند. طبیعی است که هر فعالیتی نقاط ضعف و قوت خود را داشته باشد، اما اصل ماجرا این است که مردم به این باور برسند که میتوانند خودشان میداندار باشند.
در سازمان تبلیغات اسلامی تلاش میکنیم الگوهای صحیح فعالیتهای مردمی را معرفی کنیم؛ چه در حوزه برنامههای مناسبتی، چه در عرصه فعالیتهای فرهنگی و چه در حوزه اوقات فراغت و برنامههای تابستانی. این الگوها به گروههای مردمی ارائه میشود تا بتوانند متناسب با ظرفیت خود وارد میدان شوند.
چه برنامههایی برای ارتقای سطح محتوایی سخنرانان، مداحان و فعالان هیئات مذهبی در نظر گرفته شده است؟
هیاتهای مذهبی ۲ مأموریت اساسی دارند؛ نخست ایجاد و تقویت فضای عاطفی و ابراز ارادت به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و دوم ترویج معارف اهلبیت (ع) و انتقال پیامهای معرفتی و تربیتی.
هیات تنها محل عزاداری نیست؛ بلکه باید بتواند پاسخگوی نیازهای فکری و فرهنگی جامعه نیز باشد. به همین دلیل موضوع توانمندسازی ارکان هیئات مذهبی از اهمیت ویژهای برخوردار است. در همین راستا دورههای آموزشی متعددی برای مداحان، سخنرانان و فعالان هیئات برگزار میشود و تلاش کردهایم هیئات استان بیش از گذشته به نیازهای روز جامعه توجه داشته باشند.
رویدادهایی همچون «هوای نو» نیز فرصتی برای ارائه دستاوردها، تجربیات و ابتکارات هیئات مذهبی فراهم میکند. این رویدادها علاوه بر ایجاد فضای رقابت سالم، زمینه رشد و ارتقای هیئات را نیز فراهم میسازد.
بیش از ۹۰ درصد هیئات مذهبی استان، هیئات سنتی، مسجدمحور و محلهمحور هستند که سرمایه ارزشمند فرهنگی استان محسوب میشوند. بااینوجود حضور هیئات استان در رویدادهای ملی نیز قابلتوجه بوده و در سالهای اخیر موفقیتهای ارزشمندی در سطح کشور کسب کردهاند.
امسال در شهر زاهدان ۲۴۸ هیات مذهبی فعال در برگزاری برنامههای محرم مشارکت دارند که نسبت به سال گذشته حدود ۲۰ درصد رشد داشته است. از این تعداد، ۲۵ هیات ویژه بانوان، ۶ هیات دانشآموزی و ۲ هیات دانشجویی هستند. همچنین تعداد ایستگاههای صلواتی فعال در سطح شهر نیز نسبت به سال گذشته بین ۲۵ تا ۳۰ درصد افزایش یافته است.
سازمان تبلیغات اسلامی در حوزه پشتیبانی و حمایت از هیئات مذهبی چه اقداماتی انجام میدهد؟
بخشی از فعالیتهای ما مربوط به حوزه توانمندسازی، صدور مجوز و حمایت از هیئات مذهبی است. علاوه بر این، در مناسبتهایی مانند محرم و صفر، هماهنگیهای لازم با دستگاههای مختلف برای تأمین امنیت، مدیریت ترافیک، مسائل بهداشتی و فضاسازی شهری انجام میشود.
در شهر زاهدان نیز دستهروی هیئات از ابتدای ماه محرم آغاز شده و با برنامهریزی انجامشده، مراسم هر شب ابتدا در مساجد و حسینیهها برگزار و سپس دستههای عزاداری به سمت نقاط محوری شهر حرکت میکنند. این روند تا شام غریبان ادامه خواهد داشت و با هدف ایجاد انسجام بیشتر در تجمعات مردمی طراحی شده است.
همچنین در سطح استان بیش از ۵۰۰ موکب برپا خواهد شد و با احتساب مساجد، هیئات و روضههای خانگی، بیش از هزار مرکز مردمی در برگزاری برنامههای محرم نقشآفرینی میکنند. تأمین و توزیع بخشی از اقلام موردنیاز مواکب و هیئات از جمله برنج، گوشت، مرغ و شکر نیز با همکاری دستگاههای مرتبط در حال انجام است و متقاضیان میتوانند از طریق ادارات تبلیغات اسلامی شهرستانها پیگیریهای لازم را انجام دهند.
در حوزه محتوایی نیز اقدامات متعددی صورت گرفته است؛ یکی از مهمترین این برنامهها «مدرسه شمع» است که بهعنوان یک بستر آموزشی مجازی، دورههای تخصصی موردنیاز سخنرانان، مداحان و فعالان فرهنگی را با بهرهگیری از اساتید برجسته کشور ارائه میکند.
علاوه بر این، بهجای ارائه مستقیم محتوا، تلاش کردهایم خطوط محتوایی و محورهای اصلی را در اختیار فعالان فرهنگی قرار دهیم تا هر فرد متناسب با مخاطب و شرایط خود بتواند این مفاهیم را منتقل کند. در همین راستا کتابچهای با عنوان «سکوی پرواز» نیز تهیه و در اختیار فعالان فرهنگی قرار گرفته است.
برای مناطق کمبرخوردار و روستاهای استان چه برنامههایی در نظر گرفته شده است؟
خدمات سازمان تبلیغات اسلامی محدود به مناطق شهری نیست و همه هیئات مذهبی در سراسر استان از خدمات و حمایتهای موجود بهرهمند میشوند. البته در برخی حوزهها مانند اعزام مبلغ، تأمین محتوا و برنامههای آموزشی تلاش میکنیم توجه بیشتری به مناطق کمبرخوردار داشته باشیم.
بهعنوان نمونه در شهرستان هامون، بیش از ۴۵ مسجد شهری و روستایی میزبان مراسمهای عزاداری دهه نخست محرم هستند که شامل ۸ مسجد شهری و ۳۷ مسجد روستایی میشود. همچنین ۱۰ روحانی مستقر و ۳۵ مبلغ اعزامی از قم، مشهد و تهران در برنامههای تبلیغی و فرهنگی این منطقه حضور دارند.
در شهرهای محمدآباد و علیاکبر نیز اجتماعات محوری عزاداران حسینی هر شب برگزار میشود و برنامه «احلی من العسل» با محوریت حضرت قاسم (ع) در روز ششم محرم در این ۲ نقطه برگزار خواهد شد. این ظرفیتها نشان میدهد که جریان هیئت و عزاداری در مناطق مختلف استان، بهویژه مناطق روستایی و کمبرخوردار، از پویایی و نشاط قابلتوجهی برخوردار است.
مراسم شیرخوارگان حسینی امسال در استان چگونه برگزار خواهد شد؟
مراسم شیرخوارگان حسینی یکی از سنتهای زیبایی است که طی سالهای اخیر در سراسر کشور گسترش یافته است. این مراسم با حضور مادران و نوزادان در نخستین جمعه ماه محرم برگزار میشود.
در تمامی شهرستانهای استان این مراسم برگزار خواهد شد و در زاهدان نیز برنامهمحوری شیرخوارگان حسینی صبح جمعه چهارم محرم از ساعت ۷:۳۰ تا پیش از اذان ظهر برگزار خواهد شد.
برای جامعه اهلسنت استان در ایام محرم چه برنامههایی پیشبینی شده است؟
اهلسنت استان سیستان و بلوچستان ارادت ویژهای به حضرت اباعبدالله الحسین (ع) دارند. اگرچه شیوههای عزاداری و مناسک مذهبی آنان با شیعیان متفاوت است، اما محبت به امام حسین (ع) و خاندان اهلبیت (ع) در میان آنان کاملاً مشهود است.
در ایام محرم، ائمه جمعه و علمای اهلسنت در خطبههای نمازجمعه به بیان فضائل و ویژگیهای شخصیتی امام حسین (ع) میپردازند و این موضوع در بسیاری از شهرستانهای استان قابلمشاهده است. همچنین در برخی مناطق، خدمات مختلفی به عزاداران حسینی ارائه میشود که نشاندهنده محبت و احترام مردم اهلسنت به سیدالشهدا (ع) است.
نقش جوانان در برنامههای محرم را چگونه ارزیابی میکنید؟
بدون تردید صحنهگردان اصلی مراسمهای محرم جوانان هستند. بخش عمده فعالیتهای اجرایی، فرهنگی، رسانهای و خدماتی هیئات توسط نسل جوان انجام میشود.
محرم یک ظرفیت عظیم اجتماعی و فرهنگی است که تقریباً همه اقشار جامعه را تحتتأثیر قرار میدهد. حتی افرادی که در طول سال ارتباط کمتری با برنامههای مذهبی دارند، در ایام محرم بهنوعی با نهضت حسینی ارتباط برقرار میکنند.
اعتقاد ما این است که محرم متعلق به مردم است و هرچه نقشآفرینی مردم و بهویژه جوانان در این عرصه پررنگتر باشد، آثار و برکات آن نیز بیشتر خواهد شد. از همین رو تلاش کردهایم بهجای مداخله مستقیم، بیشتر نقش تسهیلگر و حمایتکننده را ایفا کنیم تا میدان برای حضور و ابتکار عمل جوانان و مجموعههای مردمی فراهم باشد.
انتهای خبر/
ارسال دیدگاه
انتشار یافته : 0